Componist

Werkenlijst

Deze werkenlijst is zo volledig mogelijk weergegeven op bezetting met zowel uitgegeven als (nog) niet uitgegeven composities. Deze lijst is gebaseerd op de Inventarislijst van het archief van Jan Mul samengesteld door René Verwer</em>  in het kader van een stage voor de studie muziekwetenschap aan de R.U. te  Utrecht, van September 1985 t/m februari 1986 met aanvullingen van muziekuitgeverij Donemus  en ondergetekende. Met dank aan het Nederlandse Muziek Instituut waar het archief van Jan Mul zich bevindt.

Jan Mul werkenlijst  voor één of meer piano’s

Datum titel bezetting uitgever
jun-25 Sonate (1e deel) piano
5-jun-26 Bagatella piano
25-sep-26 Berceuse piano
30-sep-26 Elegie piano
30-sep-26 Vier kleine klavierstukken piano
okt-26 Hommage à Erik Satie piano
16-dec-26 Sonatine piano
sep  26 – april 27 6 piano stukken piano
17-feb-27 Prelude piano
feb-27 Kleine suite piano
24-apr-27 Improvisatie 1 piano
22-mei-27 Improvisatie2 piano
5-jun-27 Fantasie piano
5-jun-27 Improvisatie 3 piano
7-jun-27 Improvisatie 4 piano
7-jul-27 Fantasie piano
9-aug-27 Sonatine  2 piano
30-aug-27 Vier pianostukjes piano
24-okt-27 [Allegro] piano
okt-dec 27 Sonate piano
6-jan-28 Sonatine piano
24-jan-28 De zelfmoordenaar piano
28-jan-28 Suite piano
25-feb Sonatine piano
16-mrt-28 Sonatine piano
16-mrt-28 Scherzo/trio piano
apr-28 Sonatine G majeur piano Annie Bank
19-mei-28 Prelude piano
29-mei-28 Olympiade piano
jun-28 Umbrella/prelude piano
jun-28 Operette piano
aug-28 Toccata en trois paties piano
sep-28 Thema con variazioni piano
7-nov-28 Sonatine piano
8-dec-28 Lied eines  versanten Grenadieres piano
dec-28 Vier dansen a) Rag-ouverture  b) Charleston  c) Tango d) Foxtrot piano
9-jun-29 Sonatine piano
aug-29 Prelude piano
2-jan-30 Das Gebetbuch einer Jungfrau piano
feb-30 Sonatine piano
14-feb-30 Toccata piano
4-mei-30 Prelude en fughetta/ Toccatina piano Broekmans
25-jun-30 Ballade piano
jul-30 Bolero piano
okt-30 Prelude  et fughetta chromatica piano
mrt-31 Sonate  in D gr. Terts piano
mrt-31 Prelude et fughette g mineur piano
8-aug-31 3 Nocturnes piano
aug-31 Divertimento (bew.) piano
okt-32 Fugato piano
aug-35 España piano
sep-35 Fugato piano
nov-35 Moderato piano
9-dec-35 Etude (d mineur) piano
26-jan-40 Sonate piano Broekmans
27-nov-40 Sonatine piano
1942 Sonatine 2 piano Bank
18-mei-42 Prelude (E min.) piano
1942 Intervallen zes inventies piano Bank
14-dec-52 Herdersconcert piano Bank
9-aug-56 In Holland staat een huis (Balletmuziek) Piano Donemus
1960 Introduction, Valsette et strette piano
Les Donemoiselles – 6 stukjes piano
jan-25 Fantasie piano  4 handen
15-feb-25 Prelude piano  4 handen
jun-28 Muziek voor Ubu koning guignolade  in 5 bedrijven  van Alfred Jarry piano (en koor)
24-apr-27 Suite piano (laatste deel zang en piano
nov-26 Vier kleine piano stukjes piano 4 handen
feb-27 Pastorale piano 4 handen
16-mrt-28 Moderato (trio) piano 4 handen
jun-28 Moderato piano 4 handen
nov-28 Fox-trot piano 4 handen
nov-29 Aus der Fremde piano 4 handen
jan-30 Jan Klaassenmuziek piano 4 handen
nov-30 Marsch piano 4 handen
apr-31 Fantasie piano 4 handen
8-aug-31 Divertimento (bew.) piano 4 handen
dec-30 Marsch piano 6 handen
1953 Sonate (1940) bew) 2 piano’s
Variaties 2 piano’s 6 handen
1944 Suite twee piano’s Bank

 

Jan Mul werkenlijst 2 (bezetting orgel solo)

Datum titel bezetting uitgever
sep-25 Choral orgel
13-nov-25 Cantabile orgel
12-dec-25 Fantasie orgel
17-jan-26 Canzonetta orgel
26-mei-26 Prelude orgel
16-aug-26 Choral orgel
30-aug-26 Choral (Improvisatie) orgel
28-nov-26 Fughetta orgel
juli-sept 27 Choral  et prelude pour Grand Orgue orgel
4-sep-27 Prelude orgel
17-sep-27 Fantaisie pour Grand Orgue orgel
10-apr-28 Toccata (incompleet) orgel
jul-28 Partita (4 delen) orgel
jul-30 Toccata orgel Bank(2011)
4-sep-30 Prelude et fughetta (met Pastorale) orgel
3-jun-31 Prelude con fugato pour Grand Orgue orgel
1938 Gaudete orgel
mei-39 Kleine toccata orgel
aug-43 Sonate orgel Ars Nova
apr-56 Choral joyeux orgel Donemus

Jan Mul werkenlijst  3 (bezetting koormuziek)

Datum titel bezetting uitgever
1929 Missa Janus ? Bank
1936 Verrezen in Christus 1 st. koor
1944 Schoollied gem. koor en piano
1970 Kyrie 2   st. gem koor en orgel
10-dec-25 Iam hiems transiit 2  gelijke stemmen en fluit
apr-26 Um Mitternacht 2  gelijke stemmen en piano
mei-26 Kyrie en Sanctus 2 gel stemmen a capella
4-jun-26 Missa in festis simplicibus 2 gel stemmen en orgel Van Rossum
23-feb-30 Een kind is ons geboren 2 gel stemmen en orgel Bank
nov-30 Missa Porta coeli 2 gelijke  st. en orgel Bank
jan-31 Nigra sum 2 gelijke stemmen en fluit Bank
2-dec-31 Missa  Causa nostrae laetitiae 2 gelijke stemmen en fluit Van Rossum
aug-32 Missa in honorem beatae Teresiae 2 gelijke stemmen en orgel
aug-32 Missa pro defunctis 2 gelijke stemmen en orgel
sep-32 O Salutaris 2 gelijke stemmen en piano
sep-33 Sanctus en Benedictus  (Missa Porta coeli ) bewerkt 2 gelijke stemmen, fluit hobo en strijkorkest
mrt-34 Missa ex tempore belli 2 st. gem koor a cappella Donemus
mrt-34 Stabat mater 2 st. gem koor met orkest (piano) Donemus
dec-34 Pijperslied Toen God in… 2 zangstemmen en orgel Bank
jul-35 Ave maria 2st koor en orgel Donemus
aug-35 Zeven leedtuigende Psalmen van David/Justus van Harduyn 3  st. gel koor a capella Bank
aug-35 Missa in G Resonet in Laudibus 3 gel st en orgel Van Rossum
sep-35 Missa Canonica 3 gel st. a capella Van Rossum
sep-35 Credo 3 gel st.en orgel Bank
dec-35 Sanctus 3 gelijke stemmen en orgel
1-nov-36 Kyrie 3 ongel. St. en orgel (STB)
jun-37 Missa Pauperes  Sion 3 st gem koor en orgel Donemus
1-mei-38 Missa in promptu 3 st. gel. koor a capella Bank
aug-38 O oriens 3 st. gem. koor a capella
1-apr-39 Kyrie 3st gem koor a capella (STB)
1-apr-39 Cantata veri 3st gem koor en ensemble Donemus
1-mei-39 Missa trium puerorum 3st gem koor met orgel Bank
aug-40 Miserere mihi 4  st. gem koor a capella
17-sep-40 Koormuziek bij Het mirakel van Theophiel 4 gem stemmen Bank
7-okt-40 Twee madrigalen 4 st gem koor Ars Nova
19-jan-41 Te Bethlehem is geboren 4 st gem koor Bank
aug-41 Missa Quarta 4 st gem koor a capella Van Rossum
dec-41 Het teken des vreden: kleine cantate voor een priesterfeest (tekst Gezelle) 4 st gem koor en orgel Bank
jan-42 Te deum laudamus 4 st gem koor en orkest
jan-42 Oratio ad virginem immaculatem 4 st. gem koor a capella
feb-42 Sacerdos et Pontifex 4 st. gem koor en orgel
9-jul-42 Te deum laudamus 4 st. gem koor en orgel Bank
dec-42 Le Mystère  des Saints Innocents (Charles Péguy)  fragment 4 st. gem koor en orkest
21-dec-42 Missa O filii et filiae 4 st. koor en orgel
7-jan-43 Kwartet 4 strijkinstrumenten
4-mrt-43 Tantum ergo 5 gem stemmen en orgel
27-mrt-44 Attende Domini 5 stemmig gem. koor en orgel
apr-44 Missa Novissima 5 stemmig gem. koor en orgel
11-feb-45 Missa L’homme desarmé 5st gem koor en orgel Bank
28-feb-46 Egmont onthalsd (P.C. Hooft) drie zangstemmen en orkest Donemus?
20-mrt-46 Vidi aquam eenstemmig koor en orgel Bank
okt-46 Missa Duc in altum eenstemmig koor en orgel Bank
nov-46 Domine salvam fac gem koor Bank
dec-52 Corde et animo gem. koor en orgel Bank
apr-55 Oppressit  me dolor gem. koor en orgel Bank
feb-57 Sedebit Dominus gem. koor en orgel Bank
19-aug-57 Populum humilem gem. koor en orgel Bank*
okt-57 Missa trium puerorum met de Klerk en Strategier gem. koor en orgel Bank
nov-57 Quem ad  modum (Psalm 41) koor Bank
apr-65 Sacriis Solemnis koor
dec-65 Jesu wijs en wondermachtig koor
7-jan-70 O salutaris hostia koor a capella Bank *
jul-27 Morinde koor a capella Broekmans
30-aug-27 La clef des songes koor en piano
30-dec-27 Was braucht man auf ein’ Bauernhof koor SAB en orkest?
De Kwink/Ballade van de Pantippel/De Mastodonderkop/Zoals een man = Vier gorgerijmen (Buddingh) mannenkoor, fagot en slagwerk Donemus
Sit Jesu dulcissime
1939/67 Sancta virgo
april/juni 1952 Missa [Cantiones] pro sponso et sponsa Bank
jan/feb 1934 Missa gregoriana
jan/mei 27 Passio  Domini Nostri Christi, sec. Mattheus
maart/okt 1935 Deficiente vino
nov 33- mei 1934 Iste es Johannes
Ad Dominum cum tribulare clamavi
Ecce sacerdos Bank
Missa ad duas  voces aequales
Somber lied
Diffusa est
Feestlied
Desiderium animae Bank
Propitius esto
Dominabitur
Zes Liederen (Ik heb mijn hart tot U geheven, Heer wij roepen om erbarmen, 0 Heiland, J. Mul; De zoon die bij de wader is, In de kribbe ligt het kind,Met de engelen die knielen, A.de Klerk).
1967 Missa calligraphica 3 st. gem. koor a capella Bank
Missa gregoriana heruitg.
Miserere mihi Donemus

Jan Mul werkenlijst 4 (bezetting één zangstem met begeleiding)

Datum titel bezetting uitgever
1942 Morgenlied (G. Wijdeveld) zang 2 altviolen en contrabas
1946 De zingende  (G. Wijdeveld) zang 2 altviolen en contrabas
1946 Treurmars zang en  piano Spectrum
1948 O vos omnes zang en orgel
1949 Memorare zang en orgel
1950 Tota pulchra zang en orgel
1950 Cum angelis zang en orgel
1951 Panis angelicus zang en orgel
1967 Oratio dicenda post communionem (Aquino) zang en orgel
15-feb-25 O Domine Deus zang en orgel
12-dec-25 volksliederen zang en orkest verloren?
22-feb-26 Suite van Nederlandse liederen zang en orkest Broekmans
15-mrt-26 6 Ierse Volksliederen zang en orkest
18-apr-26 6 volksliederen zang en orkest
mei-26 Comt verwondert U hier menschen zang en piano
14-jun-26 “Jehova” zang en piano
2-jul-26 La procession zang en piano
4-jul-26 t Pardoent  (Gezelle) zang en piano
16-jul-26 Als de ziele luistert (Gezelle) zang en piano
18-jul-26 Ik wil mij gaan vertroosten (P. Brugman) zang en piano
20-jul-26 Jesu wijs en wondermachtig   (Gezelle) zang en piano
16-okt-26 Confiteor (Gezelle) zang en piano
18-okt-26 Ik jeune mij (Gezelle) zang en piano
28-okt-26 Nu zijt wellekome zang en piano
nov-26 Trois chants (R. Morax) a) Psalm 6 b) Le choeur  des femmes d’Israel c) Choeur de victorie zang en piano
7-jan-30 Über den  Bergen zang en piano
12-mrt-30 Kinderlijk lied zang en piano
27-mrt-30 Minuit (J. Cocteau) zang en pIano
1-apr-30 Melopee    (P van Ostaijen) zang en piano
15-apr-30 Berceuse nr. 2 zang en piano
27-mei-30 Trilogie de Tivoli  (A.van Waayenburg) zang en piano
18-dec-30 Literatuurles  (Mien Proost) zang en piano
nov-32 “Lied” (G. Wijdeveld) zang en piano
dec-34 “Puisqu’il  faut”rondel (Villon) zang en piano
mrt-35 Oude bekende  (van Ostaijen) zang en piano
dec-36 6 Liederen voor bas en fagot a)  zelfmoord  des zeemans b) Berceuse                                                      presque nègre  (Ostaijen)  c) De verdemde (W. ten Berge)  d) Aria uit Pa Ubu   (3e bedrijf, 8e toneel) (Jarry)  e)Springtouwliedje  (Mien Proost)  “Un ours”(Max Jacob) zang en piano
7-feb-39 De oliejas  van Sint Martijn  (W. ten Berge) zang en piano
25-feb-39 Kinderboek zang en piano
jul-39 De Mallemolen van St. Nicolaas (W. ten Berge) zang en piano
1-okt-40 Avondgeluiden (Ostaijen) zang en piano
26-jul-42 Trois melodies (Jules Supervieille) zang en piano
18-mrt-59 Springtouwliedje/Aftelliedje (Mien Proost) zang en piano
1-jan-61 Vier Coplas  (Hendrik de Vries) zang en piano Broekmans
feb-61 t Zal mij van de richter zang en piano
31-dec-61 Slaapliedje zang en piano
sep-66 Feestzang zang en piano
5-mrt-27 Een witte schorte. Druk (Samenklank p. 18) zang en piano Broekmans
24-apr-27 Aandachtig Lied (tekst H. Prenen) zang en piano De Toorts (1946)
16-aug-27 Aandachtig lied zang en piano Toorts
22-okt-27 Ons Volkslied (40) zang en piano Toorts
19-mei-28 Wel zoo dan/en lukzalig duizendwerf zang en piano
4-jul-28 Tafellieddeken (Gezelle) zang en piano
3-feb-29 Deux poèmes de Jean Passerat zang en piano
4-feb-29 Rondeau der Herders Catalaans kerstlied zang en piano Het spectrum
mrt-29 Liederen met een pruik op zang en piano Broekmans
jun-29 O gij mens zang en piano
30-jul-29 Die Winter zang en piano
sep-29 Herders “Mahnung”  (A.Silesius) vert. Prenen zang en piano
nov-29 Schoonlief zang en piano Donemus
nov-29 Drinklied/Gildebroeders maakt plezieren zang en piano Donemus
22-dec-29 Morgenstond zang en piano (laatste deel Suite)
sep 1935? Die Braut  (Rilke) zang en piano (zang fluit en cello)
Adorate zang, klarinet of viool, viool en piano
Prelude, lied en fugato zangstem altviool en piano
Et incarnatus est zangstem en orgel
Drie Latijnse kerstgezangen: InSplendoribus, Tulerunt Jesum, Puer natus est nobis zangstem en piano Het spectrum
Liederen uit Frans-Vlaanderen zangstem en piano Bank
1968 Mitti confitte/De Govert/Ik zie een morgensterre/Ik stond op hoge bergen Kemmel, Malegijs

Jan Mul werkenlijst 5  voor orkest met of zonder solo instrumenten of stemmen

Datum titel bezetting uitgever
mrt-34 Musette altviool en orkest (piano)
Lettre  de M. l’Abbé  d’Olivet à   M. le Président  Bouhler bariton en orkest Donemus
aug-52 Der fluchende Bishof (von Münchhausen) bariton, mannenkoor en orkest Donemus
mrt-69 The old familiar faces  (C. Lamb) bas en orkest
dec-30 Concertino cello en orkest
mrt-33 Arietta cello en orkest
Balladino cello en orkest
aug-31 Divertimento (5 Nocturnes) orkest
sep-52 El sombrerito de tres picos Felicitatie H.A. orkest Donemus
1942-1954 Intervallen zes inventies orkest Bank
2-jun-55 Amsterdamse Galore (Feestgalop) orkest
mrt-57 Sinfonietta (bew Sonate 1940) orkest Donemus
J.Pzn Sweelinck: Mein jungesLeben hat ein End orkest Donemus
1965 Confetti musicali orkest Donemus
1965 Ik, Jan Mul  Hommage a George Auric orkest Donemus
dec 27-feb 28 Concerto piano en groot orkest ( klav.)
nov-30 Symphonie concertante piano en orkest
16-mei-36 Concerto piano en orkest
17-jun-30 Concerto piano en orkest
? “Poep” declamatorium (A. van Waayenburg) piccolo, 2 sax, fagot, trompet, 3 bazuinen , zingende zaag, piano, harmonium orgel en declamator
aug-57 Cantate schoolkoor en orkest
5-jan-28 Concerto strijkorkest
jul-62 Concert piano 4 handen  en orkest

Jan Mul werkenlijst 6  (film- en toneelmuziek inclusief opera’s)

Datum titel uitgever
20-okt-43 Filmmuziek “Boerendag Burgerdag
24-jul-45 Filmmuziek “Arnhem” Herman van der Horst
1945 Filmmuziek Ten hoogste  negen jaar  (Piet van der Ham)
1948 Toneelmuziek: Barbier van Sevilla Spectrum/Broekmans
1949 Filmmuziek: Moeders op vacantie
1949 Toneelmuziek: Dozijnen voor uw huid
1949 Filmmuziek: Boerenkrediet (RABO)
1950 Toneelmuziek: Don Quichotte (Langendijk)
1952 Filmmuziek: Goedemorgen
8-dec-53 Filmmuziek: Wildcat (Haanstra)
1953 Filmmuziek: Vincent van Gogh (Hulsker)
1953 De Varkenshoeder : opera (Andersen, Prenen)
1954 Filmmuziek: De veranderende garde (Ontstaan en vergaan)
1955 Filmmuziek: En de zee was niet meer
1955 Filmmuziek: Voltooid verleden
Balletmuziek: het proces
1957 Filmmuziek: Vierbanden
1957 Televisiefilm: Maarssen
6-mrt-57 Filmmuziek: Rembrandt (Haanstra)
1958 Filmmuziek: Fanfare Basart
1958 Filmmuziek: Over glas gesproken
jan-60 Filmmuziek: Oil underground
28-aug-60 Filmmuziek: De zaak M.P.
Ouverture De zaak M.P Basart
1960 Filmmuziek: Makkers, staakt Uw wild geraas
jan-62 Filmmuziek: Delta
1963 Filmmuziek: Amsterdam mijn stad mijn haven  (Geesink)
1964 Filmuziek: van Ommen?
Ballet: Jantjes eerste schooldag

Jan Mul werkenlijst 7 (kamermuziek)

Datum titel bezetting uitgever
jan-31 Kwartet 4 strijkinstrumenten
8-sep-42 Serenade 8 solo instrumenten
dec-34 Allegretto fluit en cello
jan-35 Finale fluit en orkest (piano)
3-sep-30 Sonate fluit en piano
24-aug-31 Adagio ma non troppo fluit solo
jul-35 Vivace fluit solo
1933-1935 Divertimento Arietta (’33)  Musette(’34) Finale  (’35) fluit, altviool, cello solo en klein orkest (14 instrumenten)
10-dec-26 Hommage à Schönberg kattendarmorkest en piano
1957 Kwintet klarinet, fagot, viool, altviool en cello Broekmans
? “Poep” declamatorium (A. van Waayenburg) piccolo, 2 sax, fagot, trompet, 3 bazuinen , zingende zaag, piano, harmonium orgel en declamator
jan-30 Sonatine twee violen
14-okt-27 Sonate viool en piano
apr-28 Sonatine  G majeur bewerkt viool en piano
nov-28 Serenade viool en piano
okt-29 Sonate viool en piano
1-sep-30 Sonate viool en piano
feb-31 Serenade viool en piano
apr-31 Fantaisie viool en piano
april-20  aug 1932 Sonate viool en piano
mei-05 Arioso viool en piano Broekmans
29-aug-27 Trio viool, cello en piano
jul-27 Sonatine cello en piano
jan-30 Sonate cello en piano
15-mei-30 Sonate cello en piano
aug-31 Divertimento (bew.) cello en piano
24-mrt-68 Balladino cello piano Donemus
11-aug-69 Trio 2 violen en contrabas Donemus
feb-27 Capriccio  viool en piano

Jan Mul begon zijn muzikale opleiding in 1928 in Utrecht op de R.K. Kerkmuziekschool waar hij ondermeer van Johan Winnubst les kreeg in harmonieleer. Na een jaar ging hij naar het Amsterdams Conservatorium waar hij bij Cornelis de Wolf orgel studeerde en bij Sem Dresden compositie.

In de vier jaar dat Jan Mul op het conservatorium zat kunnen we zien dat hij allerlei nieuwe muzikale vormen en bezettingen uitprobeerde van solowerken voor piano, viool en orgel en een strijkkwartet tot koor- en orkestwerken.

Zijn muziek werd ook af en toe uitgevoerd. In 1930 bijvoorbeeld heeft zijn orgelleraar  Hendrik Andriessen, tijdens de zomeravondconcerten op het Müllerorgel van de Bavokerk een Toccata voor orgel van de 18 jarige Mul gespeeld. Dit is Muls debuut als componist. Dit werk wordt voor het eerst uitgegeven door de muziekuitgeverij Annie Bank Edition en gepresenteerd tijdens het Jan Mul Festival weekend op 25 september 2011.

Recensie van Jos de Klerk in het Haarlems Dagblad 22 juli 1930

Drie jaar later  volgde  in Amsterdamt Muls internationale debuut als componist tijdens een concert in het kader van het festival van de International Society for Contemporary Music. Hier werd de Missa Causa  nostrae  laetitiae voor vrouwenkoor uitgevoerd in de Bachzaal van het Conservatorium door de Haarlemse Motet en Madrigaalvereniging onder leiding van een andere docent van Mul, Sem Dresden. In augustus 1933 verscheen in de Musical Times (p.705-708) een recensie van het concert door Erwin Evans

In the evening a concert of Dutch a cappella music was given in the Bach Hall of the Conservatoire-a fairly large concert hall effectively designed in an austere modern style. The choir some thirty strong-was the Haarlem Motet and Madrigal Society, conducted by Sem Dresden. […]
Next followed the Benjamin of Dutch composers, J. N. Mul (born 1911), with a Mass, ‘Causa nostrae laetitiae,’ for female voices with flute (played by M. Willeke). This engagingly simple and short composition pleased everyone. It is melodious and diatonic, with a faint suggestion of archaism and of remoteness from the world. One can readily imagine it sung in the chapel of some peaceful convent. For my part I have a notion that it would sound even better if sung by boys’ voices.

Deze internationale erkenning leidde in 1935 tot zijn eerste uitvoering in het buitenland van een Missa canonica door het kathedraalkoor van St. Alban’s onder leiding van Reginald Goodall.

Na de succes van de Missa causa nostrae laetitiae’ in de jaren dertig begon Mul met het schrijven van een aantal geestelijke koorwerken. Zijn vele kerkmuziekcomposities heeft hij meestal geschreven als gebruiksmuziek (liturgische muziek) voor zijn eigen kerk in Overveen. In 1934 schreef hij een ‘Stabat mater’. Dit werk werd in 1935 gevolgd door de ‘Missa Quarta’, de ‘Missa canonica’, de ‘Missa Porta coeli’ en een ‘Te deum’ (zowel in een versie met orgel als een met orkest). Nog een jaar later heeft Mul een Missa in festis simplicibus en in 1938 een Missa resonet in laudibus. De reeks van geestelijke werken op vaste (ordinarium) teksten worden afgesloten tijdens de tweede wereldoorlog met drie missen die hij componeerde in 1942: Missa duc in altum, de Missa in promptu en tenslotte de mis met de toepasselijke titel Missa l’homme desarmé. Deze mis is zowel een reactie op de oorlog als op de vele missen die hun oorsprong vinden in de bekende middeleeuwse melodie van de mis ‘L’homme armé’. Deze mis is zowel een reactie op de oorlog als op de vele missen gebaseerd op de bekende middeleeuwse melodie van de L’homme armé.

Een artikel uit Het Huisgezin(1) van A.B.M. Brans over de eerste uitvoering van de Missa L’homme desarmé willen wij u niet onthouden:

Jan Mul’s Mis te Den Bosch. Dubbelkorig experiment in de St. Jan
Het verschijnsel der dubbelkorigheid is allerminst nieuw, men denke slechts aan de antiphonen, aan Adriaan Willaert en aan Alphons Diepenbrock. En thans komt de jonge componist Jan Mul met een Missa op soortgelijke beginselen berustend, l’Homme désarmé, die hij aan Frans van Amelsvoort, dirigent en Piet Hörmann, organist van de Kathedrale Basiliek van St. Jan te ’s-Hertogenbosch, opdroeg.
Maar werd Diepenbrock tot heden in “gesloten gelederen” gezongen, bij Jan Mul ging men verder, een gedeelte der sopranen werd boven bij het orgel geplaatst, het meerstemmige koor opgesteld in het priesterkoor. Gevolg: de noodzakelijke aanwezigheid van twee dirigenten, die gedwongen werden op een afstand van ongeveer 80 m. met elkaar contact te houden. Voeg hierbij bepaalde plaatselijke eigenaardigheden, de aanwezigheid van de koepel, die lelijke akoestische parten kan spelen, en een zeer slechte accommodatie van het koor bij ’t orgel, dan begrijpt men, welk een kruisweg componist en uitvoerders vrijwillig hadden betreden.
Waarom dit alles, zal men vragen. Kan men deze Mis niet heel goed uitvoeren met de vocalisten te zamen gegroepeerd? Een nuchter bevestigend antwoord is nog geen juist antwoord. Ik begrijp, dat Mul de bekoring niet heeft kunnen weerstaan uit verschillende hoeken der Bossche Kathedraal klanken te doen waaien: hij heeft een partituur vervaardigd, die kennelijk met deze bekoring rekening wenschte te houden. Ze is ongecompliceerd, verwerkelijkt steeds canonische beginselen, heeft b.v. in het Sanctus simpele imitatieve elementen, die afstanden moeten suggereren. Als zoodanig is deze Missa zeer bevallen, al lijkt mij de uitvoering niet gelukkig geweest.
Althans van de plaats gehoord, waar ik in zat: in het middenschip, een tiental meters achter den koepel. Hier moest ik constateren, dat de sopranen van het “achterkoor” te zwak waren; in hun rol van protagonist moesten ze in plastiek en zuiverheid onderdoen voor de antagonisten, die in het priesterkoor stonden. De tusschenspelen van het orgel –hoe muzikaal verantwoord overigens– klonken mij te plotseling, te nadrukkelijk waar evenwel ook het te zwak bezette sopranenkoor aan kon debet zijn.
Zoo kreeg men een niet bevredigende uitvoering opgediend, maar toch een uitvoering, die mij steeds intrigeerde, die me deed verlangen naar een reprise, waarbij dan profijt zou zijn getrokken van de ervaringen van deze première. Want de lust van Mul die Bossche St. Janskerk boven en onder, voor en achter met geluid te vullen, met lokstemmen, met imitatiestemmen, met muzikale vragen en antwoorden, lijkt mij begrijpelijk en moet artistiek te realiseeren zijn. Maar hier dienen geluidsexperts aan te pas te komen.

Het was overigens niet de enige première van het jaar 1942. Naast de Missa l’Homme désarmé werden ook de Missa Secunda van Hans Leo Hassler, de Missa Benedicamus Domino van Perosi en de Missa Trium Puerorum voor het eerst uitgevoerd. Deze laatste mis was geschreven ter gelegenheid van de vijftigste verjaardag van Hendrik Andriessen door zijn ‘tres pueri’: De Tres pueri (drie jongelingen)[1] waren naast Mul, Albert de Klerk en Herman Strategier allemaal leerlingen van Andriessen. “Het idee [voor de Tres pueri] kwam van Jan Mul. Jan Mul had altijd ideeën. Geweldig.[…] Maar Jan zat als krijgsgevangene in Arnhem in een kazerne en hij dacht verder aan de toekomst. Hij dacht: “Hé, hier in Arnhem zit een muzikant dit heet Strategier, daar moet ik mee in contact komen” En hij wist vervolgens door een handige zet een briefje naar buiten te smokkelen. Hij gaf het iemand mee die naar Strategier ging

“De Drie Jongelingen wisselden allerlei ideeën uit en componeerden een grote hoeveelheid kerkmuziek, die in het begin in de glazen veranda van de pastorie van Overveen werd vermenigvuldigd.”[2] Voor de Missa Trium Puerorum nam Jan Mul de Kyrie en Agnus Dei, Herman Strategier de  Gloria en Albert de Klerk de Sanctus en Benedictus voor hun rekening. De Schola Cantorum o.l.v. Frans van Amelsvoort en Piet Hörmann (orgel) had de eer om de mis ten doop te mogen houden. A.B.M. Brans schreef in zijn recensie in Het Huisgezin dat “zij dit deden met de toewijding, die hen beiden steeds kenmerkt. De ingetogenheid, zoo tekenend voor Andriessen’s streven, had ook hen geheel bevangen; gevolg daarvan was een zekere schroom, die wellicht aan een bepaald geestelijk enthousiasme, dat ook hier vereischt werd, enigermate afbreuk deed. Toch kunnen zij over het resultaat tevreden zijn.”

Tegelijkertijd met zijn benoeming als cantor (muziekdirecteur) van de kerk in Overveen is Mul begonnen de wisselende proprium gezangen van de mis (Introitus, Graduale, Offertorium en Communio  te componeren. Een project om deze gezangen voor de hele jaar op muziek te zetten zal meer dan 30 jaren duren tot zijn dood in 1971 – een omvangrijk project dat kan worden vergeleken met de Choralis constantinus van Heinrich Isaac.

Naast deze geestelijk muziek heeft Mul ook tijd gevonden om zich te richten aan wereldlijke muziek zoals de Vier Coplas voor zangstem en piano op teksten van Hendrik de Vries uit 1936[3].  Na tien jaar wanneer Mul (bijna) uitsluitend vocale muziek heeft gecomponeerd is er tijdens de tweede wereldoorlog ook van Muls hand instrumentale muziek uitgegeven: de pianosonate (1940), Intervallen zes inventies voor piano (1942), de orgelsonate (1943) en de Suite voor 2 piano’s (1944).

Het eerste werk, opgedragen  “Aan mijn vrouw”, is gecomponeerd 5-26 januari 1940. Het is uitgegeven door Broekmans & van Poppel vlak voor de Duitse bezetting. Mul heeft de première gegeven van dit werk tijdens een concert in het Frans Hals Museum zie hieronder. Dit werk werd ook zeventien jaar later bewerkt voor orkest als de Sinfonietta, zijn belangrijkste orkestwerk.

De Intervallen voor piano en de orgelsonate zijn noodgedwongen in het  geheim uitgegeven door de muziekuitgeverij Annie Bank die in 1941 is opgericht.

In het boekje 50 jaar Muziekuitgeverij Annie Bank (1991) schrijft Annie Bank over Jan Muls inbreng aan de prille begin van haar muziekuitgeverij.

In 1942 werd de Kulturkamer opgericht door de Duitsers. Elke kunstenaar moest er lid van worden, en mocht anders niets publiceren. Jan Mul werd natuurlijk geen lid,  maar kwam bij mij met het voorstel: ‘Als ik nu regelmatig nieuwe composities vergaar van diverse componisten (De Klerk, Andriessen, Strategier enz.) en jij gaat dat tekenen en drukken, zal ik een reclame rondsturen aan al mijn relaties, met het voorstel om f. 24,00 per jaar te betalen, en daarvoor dan elke maand een zeker aantal pagina’s kerkmuziek toegestuurd te krijgen. Ongezien wat. Wil je dat?’ Ja ik wou. […]

Ik heb nog steeds die eerste aankondiging van Jan Mul [zie hieronder]. Er werden twee jaarseries uitgebracht. De titels van de stukken heb ik nog. […]

In den beginne fungeerden Jan Bank [de broer van Annie bank IB] en Jan Mul eigenlijk als uitgevers, en ik als teken- en drukfirma. Maar al spoedig nam ik de organisatie over en zo werd het ook uitgeverij Annie Bank ([blz. 9])

Hoewel dit idee oorspronkelijk van Jan Mul zelf kwam heeft hij het uitgevoerd in samenwerking met de Tres pueri. Dit geeft aan hoe dichtbij elkaar deze drie componisten stonden tijdens de tweede wereldoorlog. Herman Strategier die in Arnhem woonde heeft zelf met zijn familie een tijdlang gelogeerd bij Mul na de zware bombardementen van Arnhem in 1944.


[1] “Die naam ontleenden zij aan het bijbelboek Daniël, hoofdstuk 3, waarin over drie jongemannen gesproken wordt. De belevenissen van de drie waren voor hen een voorbeeld: gevangen in een vuuroven zongen ze een lofzang en in plaats van door het vuur verteerd te worden werden ze uit hun benarde positie bevrijd.”  Sars et al. Klankschilder Albert de Klerk 1917-1998 p. 15

[2] Sars idem

[3] “in Spanje had hij {Hendrik de Vries} zich ‘s nachts te redden in stallen of schuren. Hij maakte er kennis met de volkspoëzie, de coplas, die hij bij honderden vertaalde. De bundel Coplas werd tussen 1935 en 1960 vier keer uitgegeven. De ondertitel is te lang om niet te citeren: ‘Zevenhonderd strijdliederen, kerkelijke liederen, passieliederen, spreuken, vermaningen, beschuldigingen, soldaten- en gevangenisliederen, liefdesmijmeringen, serenades, klachten, schimp- en vloekverzen, kinderrijmen, studentenliederen, fuifliederen, bezweringen, dreigementen en tumulten van het Spaanse volk’” http://www.kb.nl/galerie/literatuur/179.html

Tegelijkertijd met Mul heeft Henk Badings ook vier coplas van de Vries op muziek gezet in 1936.



You can skip to the end and leave a response. Pinging is currently not allowed.

3 Responses to “Componist”


  • Reactie from Jack Gardeniers

    Een vraagje: wie is de ik in bovenstaand verhaal ? (O.a. bij “Ik heb nog steeds die eerste aankondiging …”, en “… ik als teken en drukfirma ….”)

    met vriendelijke groet,
    Jack Gardeniers

    • Reactie from ian

      Geachte heer Gardeniers,
      De Ik is Annie Bank van de muziekuitgeverij Annie Bank – een citaat uit het boekje n.a.v. het 50 jaar bestaan van de muziekuitgeverij Annie Bank in 1991

  • Reactie from Eric van Balkum

    Zojuist ontdekten we in de MB-collectie de Jan Mul-autografen van een hoorspel getiteld ‘K.V.P.-klankbeelden’ (ca. 1956) en een bewerking voor kamerorkest van ”t Peerd van Ome Loeks’ (ca. 1963).


Leave a Reply

XHTML: You can use these tags: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>